Książnica
Jarosław Iwaszkiewicz DZIENNIK, tom II
(pio)
Wyd. Czytelnik,Warszawa 2010
Na początku marca nakładem Wydawnictwa Czytelnik ukaże się drugi tom trzytomowej edycji Dzienników Jarosława Iwaszkiewicza. To nie tylko interesująca kontynuacja wielu wątków z tomu poprzedniego (wydanego w 2007 r. i zawierającego zapiski z lat 1911–1955). Rok 1956, będący cezurą w najnowszej historii Polski, stanowi także datę graniczną w diariuszu Iwaszkiewicza, który w swoich zapiskach coraz więcej uwagi poświęca wydarzeniom politycznym. Pisarz silnie przeżywa polski Październik, z napięciem śledzi rozwój wypadków na Węgrzech, zastanawia się nad genezą swojego politycznego „zaślepienia”. Jednocześnie jego zapiski nie tracą intymnego charakteru. Ważne miejsce zajmuje homoseksualny związek pisarza z Jerzym Błeszyńskim. W trakcie lektury drugiego tomu Dzienników czytelnik jest świadkiem, jak romans zamienia się w tragedię. Jurek jest coraz bardziej chory, w 1957 roku dla Iwaszkiewicza staje się jasne, że on nie wyzdrowieje. „Trochę mi wstyd tego, że ten dziennik zamienił się całkowicie w dziennik o Jurku, że wciąż powracam do niego. Ale to ponad moje siły pisać teraz o czym innym w dzienniku. O czym innym to ja piszę do druku” – notuje Iwaszkiewicz 20 lutego 1959 roku, obok naturalistycznych opisów kolejnych stadiów choroby.
Jerzy umiera 28 maja 1959 roku, a jego odejście staje się swego rodzaju cezurą w życiu pisarza, który zaczyna coraz częściej rozmyślać o własnej śmiertelności. Dramatyczna historia tej miłości, mająca swoje literackie odzwierciedlenie w Kochankach z Marony, wiele mówi o życiu uczuciowym Iwaszkiewicza, o jego wrażliwości, dojmującej potrzebie miłości, poczuciu osamotnienia i niezrozumienia miłości do drugiego mężczyzny (7 stycznia 1958: „Jakież szczęście, że mogłem mu dać tyle i że on mógł mi dać tyle. Dancingi w Tivoli i ucieczka wśród gasnących lampionów – jakież to piękne. I nikt tego nie rozumie, tej radości i tego szczęścia. Wszyscy myślą, że to polega na rżnięciu w dupę!”). Tom II zawiera zapiski z lat 1956–1963. Tom III (którego wydanie planowane jest na 2011 rok) będzie obejmował zapiski z lat 1964–1980.