znaczy dosłownie: rozegranie w działaniu. Oznacza zachowania, które uzewnętrzniają konflikty przeżywane przez osobę. Osoba podejmuje te zachowania powodowana nieświadomą potrzebą opanowania lęku związanego z wewnętrznie zakazanymi uczuciami, pragnieniami lub fantazjami. Poprzez...
więcej »
mówi, że przedmioty są tak samo ważnym i równoprawnym uczestnikiem interakcji społecznych, jak ludzie. Przedmiotami mogą być całe systemy komputerowe (np. system przyjęć na studia) i gadżety elektroniczne.
więcej »
– rodzaj afazji charakteryzujący się trudnościami w rozumieniu złożonych gramatycznie form wypowiedzi. Chory może różnicować poszczególne elementy wypowiedzi – fonemy, słowa, ma jednak trudności ze zrozumieniem sensu całości wypowiedzi.
więcej »
– rodzaj emocji, chwilowa, pozytywna lub negatywna reakcja organizmu – wegetatywna, mięśniowa, doznaniowa – powstająca w odpowiedzi na zmianę w otoczeniu lub w samym podmiocie. To ledwie dostrzegalne lubienie lub nielubienie, przyjemność lub przykrość i towarzysząca...
więcej »
dyskryminacja ze względu na wiek. Najczęściej dotyczy osób po 45-50. roku życia. Przejawia się lekceważeniem osób starszych oraz preferowaniem młodszych pracowników na rynku pracy. Zjawisko odwrotne, tzn. dyskryminowanie osób młodych, ze względu na wiek, nosi...
więcej »
(od gr. a – brak, lexis – słowo, thymos – emocja) oznacza zaburzenie procesów emocjonalnych polegające na tym, że ludzie są „ślepi” na własne uczucia i nie mogą pojąć tej ślepoty. Termin wprowadził w 1970 roku psychiatra Peter Sifneos, nazywając w...
więcej »
powszechnie stosowana metoda obliczania poziomu wpływu odziedziczalności i czynników środowiskowych na kształtowanie się osobowości. Polega na porównywaniu opracowanych modeli teoretycznych z wynikami badań. Badamy na przykład postawy religijne. Zakładamy, że kształtują...
więcej »
to koncepcja struktury osobowości opisująca również relacje zachodzące między ludźmi. Zgodnie z nią każdy człowiek rozwija trzy stany „ja”: Ja-Rodzic (R), Ja-Dorosły (D), Ja-Dziecko (Dz). Są to najczęściej nieświadome, utrwalone w psychice dyspozycje decydujące o...
więcej »
oznacza zaprogramowaną śmierć komórki, planowe jej samobójstwo. W trakcie rozwoju każdego organizmu wielokomórkowego część komórek ginie. Jest to zjawisko naturalne w rozwoju organizmu i służy jego interesom. Dzięki temu mechanizmowi w sposób aktywny i...
więcej »
(z gr. arche – „początek, typos – „typ”) – oznacza uniwersalny, wspólny ludziom z różnych epok i narodów wzorzec myślenia, postrzegania, przeżywania i działania w pewnych typowych sytuacjach. Pojęcie to wprowadził do psychologii...
więcej »
– teoria zakładająca, że wszystkie złożone akty psychiczne (spostrzeganie, uczenie się, przypominanie, akty woli, uczucia) tworzą się poprzez asocjację (kojarzenie) wrażeń. David Hume, słynny osiemnastowieczny filozof angielski, zakładał, że proces asocjacji prowadzi do...
więcej »
Nazwa choroby wywodzi się od greckiego słowa asthma, oznaczającego duszność, chwytanie z trudem powietrza. Choroba znana jest już od czasów Hipokratesa i Galena. Astma jest stanem zapalnym, w którym wskutek nadreaktywności oskrzeli, zwężenia ich światła, obrzęku...
więcej »
proces wnioskowania o przyczynach zachowań czyichś i własnych. Widząc zachowanie drugiej osoby, szukamy odpowiedzi na pytanie: dlaczego ona tak się zachowuje? Fritz Heider uważał, że ludzie, próbując zrozumieć zachowanie innych rozstrzygają, czy wynika ono z dyspozycji tej osoby...
więcej »
– to potwierdzenie ogólnej wartości własnej osoby jako kogoś dobrze przystosowanego i moralnego, wewnętrznie spójnego, zdolnego do dokonywania wyborów i sprawowania kontroli nad ważnymi zdarzeniami. Koncepcję autoafirmacji rozwinął Claude Steele, psycholog...
więcej »
– to dobrowolne podejmowanie zachowań niekorzystnych, bezpośrednio albo pośrednio zagrażających naszemu zdrowiu lub życiu. Różne są kryteria klasyfikacji zachowań autodestrukcyjnych. Ze względu na prawdopodobieństwo wystąpienia szkody, wyodrębniamy mocne formy...
więcej »
(self-verification) Jest to jeden z głównych – obok autowaloryzacji – motywów związanych z „ja”, z koncepcją własnej osoby. Autowaloryzacja oznacza dążenie do obrony, utrzymania i podwyższania dobrego mniemania o sobie. Służy temu wiele iluzji, jak...
więcej »