Portal psychologiczny - charaktery.eu

  • Facebook
  • Google Plus One
  • Tweeter
  • Wykop


Newsletter

Zaprenumeruj nasz biuletyn!


Psychosłownik

Introspekcja

– (łac. introspicere) dosłownie oznacza „patrzenie do wewnątrz, obserwowanie i analizowanie własnych stanów psychicznych, myśli, uczuć i motywów.
Jej przedmiotem są świadome treści i procesy. Jako metoda badania wykorzystywana była w początkach narodzin psychologii. Jej zwolennikami byli wybitni psychologowie polscy –Władysław Witwicki i Mieczysław Kreutz. Pionier psychologii, William Wundt, korzystał z introspekcji, ale wspartej eksperymentem, do badania wrażeń zmysłowych w swym laboratorium w Lipsku. Potem, z perspektywy pozytywizmu zarzucono jej, jako metodzie poznania, subiektywizm, niesprawdzalność, czyli brak możliwości weryfikowania przez badacza danych introspekcyjnych, a także deformacje świadomości, czyli zniekształcenia przebiegu procesów psychicznych przez fakt ich obserwowania. Introspekcja nie pozwala na uzyskanie wiedzy intersubiektywnie weryfikowalnej oraz nie daje dostępu do faktycznych przyczyn zachowań.
Również jako metoda poznawania siebie introspekcja ma znaczne ograniczenia. Wiele naszych uczuć i motywów jest bowiem niedostępnych introspekcji, bo nieuświadamianych. Dotyczy to zarówno treści zniekształconych obronnie, jak i samowiedzy utajonej. Dick Nisbett i Tim Wilson twierdzą, że zamiast do realnych przyczyn naszych zachowań przywołujemy w introspekcji pewne – uwarunkowane kulturowo – teorie przyczynowości. W efekcie mówimy więcej niż naprawdę o sobie wiemy. Co więcej, analizowanie i introspekcyjne wyjaśnianie przyczyn naszych odczuć, postaw i zachowań może w efekcie doprowadzić do ich zmiany. Kiedy analizujesz, dlaczego kochasz X-a, do prawdziwych przyczyn i tak nie masz dostępu, a uzasadnienia, które przychodzą Ci do głowy, są tak nieprzekonujące, że możesz zmienić zdanie na temat swych uczuć do pana (pani) X.





KONTAKT
Charaktery
25-502 Kielce
ul. Paderewskiego 40
tel. 41 343 28 40
fax. 41 343 28 49